ManifESTUA

GARRAIO PUBLIKOAREN ALDE, IRISGARRIA ETA KALITATEZKOA GURE ESKUALDEAN

Santander-Bilbao trenaren kalitatearen etengabeko hondaketaren ondorioz, 2020ko ekainaren 30ean, Karrantzan, Santander-Bilbao trenaren defentsan Plataforma osatu dugu.

Gaur egun, Santander-Bilbao trena, trenbidea batzen dituen herrien biztanleentzat aukera bakarra da garraio publikoan, bai Enkarterrin bai Kantabriako barnealdeko herrietan ere. Hala ere, alarma egoeraren aurreko garraioaren tren-ordutegia eskasa zen, baina, COVID19aren aitzakia dela medio, arazoa areagotu egin da eta orain egunean tren bakarra dago, soilik joateko ibilbidea egiten duena, alegia. Trenaren maiztasunean egindako murrizketeei gehitu behar zaie trenbidearen egoera tamalgarria; izan ere, ez dago inbertsiorik konponketa lanak egiteko, eta arazo horiek ekiditeko seinaleak jarri dituzte, trenaren abiadura murrizten dutenak. Gainera, elektrifikazioari dagokionez, trenbidea bukatzeko bi zati falta dira, eta horrek trena gasoil energia iturriaren bitartez mugitzera baldintzaten du, diru xahuketan eta kutsaduran dituen ondorioekin. Langileria falta ere adierazgarria da, eta horrek guztiak, hauek ekartzen ditu: atzerapen ugari, ibilgailu aldaketak, mantentze lan eskasa, informazio falta, etab. Beraz, zerbitzuan du eragina eta beti erabiltzaileak dira ondorio eta kalte zuzenak pairatzen diztuztenak.

Karrantzako udalak eta milaka pertsonak askotan jo dute Renfe eta Adifengana, udaletxeetan onartutako mozioak eta guzti (bat 2014an eta bestea 2016an), eta bertan, arestian azaldutako egoera salatzen zen eta baita premiazko neurriak ere eskatzen ziren. Mozioek, Bizkaiko Foru Aldundiko eta Eusko Jaularitzako garraioko arduradunei helarazi zaizkie, bakoitzaren parte hartzea eskatzeko, nahiz eta berariazko ardura izan ez. Agente bakoitzarekin bilerak egin dira arazoari aurre egiteko, baina orain arte ez dugu jaso konponbiderik. Instituzio hauen helburuak beste kontu batzuetan daudela ematen du: Bizkaia eta Kantabriako kostaldea lehenesten dute bertatik abiadura handiko trena bultzatze aldera, garraio horrek ekartzen dituen gizarte ondorioak eta ingurumenaren ondorio larriak alboratuta. Bestalde, turismo elitistaren bultzada ez dute alde batera uzten, izan ere, Transkantabrikoa mantentzen dute, bost mila eta bostehun euro balio duena, eta, bestalde, merkantzia trenek normaltasunez funtzionatzen jarraitzen dute enpresa handien interesak asetzeko.

Eraikita dagoen azpiegitura baten aurrean duten interes falta ez dugu ulertzen, hala nola jakinda inbertsio sinple batekin mantendu daitekeela, eta ez dugu ulertzen trenbidearen baitan bizi dugun biztanleriaren zerbitzu faltaren aurrean duten jarrera. Enkarterri ez da bigarren edo hirugarren mailako eskualde bat. Gure ustez ez dago lehen mailako edo bigarren mailako biztanleria, zerbitzu publikoen aurrean guztiak gara berdinak. Barnealdeko Kantabria ere ez da horrelakoa. Biztanleriaren asebetetzeko premia orokorra da. Zerbitzu publiko bat ezin da hain txarra izan, urteen poderioz txarrera egin duena. Gainera, gure zonaldea jada azpiegitura falta eta errepideen sarbide okerrak pairatzen ditu. Gogoratzen dizuegu hainbat eta hainbat izan direla herritarrekin egin diren asanbladak eta bilerak, baina garraio publikoaren egoerak txarrera egiten jarraitzen duela.

Adibide bat jartzearren, gazteen egoera azaldu nahi dugu: beraien oinarrizko ikasketak eskualdean osatu ondoren, goi mailako ikasketak egiteko, behartuak dira Bilbon alokairu bat hartzen, ezinezkoa delako egunerokoan trenen ordutegia, beraien beharren ordutegiarekin bat egitea. Bilbora joan daitezke, baina ezin dira egunean itzuli. Lan, osasun edo arrazoi administratiboak dituzten pertsonek ere arazo berdinak dituzte. Gainera, landa inguruan dagoen biztanleria nagusiaren kopurua altua da eta ondorioz, garraio publikoarekiko duten menpekotasuna agerikoa da. Beraz, horrek guztiak ondorio zuzena dauka gure herriek sufritzen duten etengabeko despopulazioan.

Agintari politikoek, alarma egoeran, bidali dituzten gomendioak, guretzako ez erantzuletasun bat izan dira, auto pribatuaren garraioa bultzatzen baizuten. Horrek guztiontzat ez dutela agintzen agerian uzten du, biztanleriaren zati handi bat garraio publikoaren mende baitago. Eta aldi berean, auto pribatuak dakartzan ondorioak ez ikustea agerian uzten du, poluzioaren aldetik, zarata, espazioaren okupazio suntsitzailea, arriskuak, mendeko energia iturriak...

Horrengatik, guztiagatik, premiazko neurriak exijitzen ditugu, eta horiek eraginkorrak izan daitezela, kalitatezko garraio publiko soziala eta iraunkorra gure eskualdean izan dezagun. Instituzio guztiei plan bat eskatzen diegu Santander-Bilbao trenbidearen inguruan erantzun bat eman dezaten, Izan ere, eskatzen diegu dagoen trenbide sarea mantentzeko eta diru sarrerak egiteko, garraio publikoaren maiztasunak eta kalitatea hobetze aldera. Horretarako, mahai gainean jarri behar dituzte aukerak eta konponbideak telekomunikazio sarean, seinaleetan, elektrifikazioan, trenbidean, geltokietan, irisgarritasunean, bizikletak eramateko baliabideetan. Ulertzen ez duguna zera da: zerbitzu horiek guztiak eman nahi ez izatea gure zonaldean, eta berriz, bai AHTaren menpe dauden proiektuetan.